Da li vaše dete ponovo kreće u vrtić? Pripremite se virusi dolaze - ojačajte imunitet vašeg deteta!
Najčešće bolesti kod predškolske dece
Najčešće bolesti u ranom detinjstvu su infekcije disajnih puteva, slede dijareje i sa njima povezane bolesti, kao i infekcije mokraćnih kanala i kože. U poslednje vreme sve su češće i alergije, širokog spektra kliničkih simptoma.
Podela infekcija disajnih puteva:
Infekcije disajnih puteva možemo podeliti u odnosu na različite kriterijume:
- mestu infekcije,
- vrsti uzročnika,
- toku bolesti i komplikacijama.
Infekcije disajnih puteva dele se u odnosu na mesto infekcije na upale gornjih disajnih puteva i donjih disajnih puteva. Upale donjih disajnih puteva (upala dušnika, bronhija i pluća) čine samo pet odsto svih infekcija disajnih puteva. Deca najčešće oboljevaju od infekcija gornjih disajnih puteva (nosa, krajnika, uha i ždrela). Te infekcije po pravilu nisu ozbiljne i samo izuzetno retko mogu ugrožavati život deteta. Ako se ponavljaju i ako su dugotrajne, mogu uticati na kvalitet života deteta.
U odnosu na uzročnike infekcije se dele na virusne, bakterijske, netipične, gljivične i parazitske.
Od 90 do 95 odsto akutnih infekcija disajnih puteva uzrokuju virusi. Bakterije su primarni uzročnik samo kod 5 do 10 odsto svih infekcija disajnih puteva.
Drugi uzročnici su još i “netipične bakterije” (mikoplazme i klamidije), kao i različite gljivice i paraziti kod dece sa oslabljenim imunim sistemom. Sekundarna bakterijska infekcija, koja je posledica oslabljenosti organizma i oštećene sluznice disajnih puteva, može da dovede do komplikacije virusne infekcije. Zato sekundarna bakterijska infekcija ima složeniji tok bolesti i širi se u okolna tkiva.
U odnosu na trajanje infekcije disajnih puteva, infekcije možemo podeliti na akutne infekcije, sa čestim infekcijama, koje se definišu kao učestale, i na hronične infekcije, koje traju duže od tri meseca.
Kakvi su znaci infekcija disajnih puteva?
Opšti simptomi: malo povišena telesna temperatura, čak i visoka, umor, slabost, pospanost, groznica, nemir, razdražljivost, glavobolja, bolovi u mišićima i zglobovima, gubitak apetita; simptomi se na različit način razvijaju kod različitih bolesti.
Lokalni simptomi infekcija gornjih disajnih puteva (prikazani su u odnosu na zahvaćene telesne organe)
Infekcije gornjih disajnih puteva | Lokalni simptomi |
|---|---|
Akutna upala sluznice nosa (obična prehlada, rinitis) | svrab u nosu; kijanje; voden, sluzav ili gnojni sekret iz nosa; zapušen nos; disanje na usta; suva sluznica nosa; povremeni iritirajući kašalj; |
Akutna upala paranazalnih sinusa (sinuzitis) – česta komplikacija obične prehlade | sluzav ili gnojni sekret iz nosa; zapušen nos; glavobolja; jak i iritirajući kašalj koji dovodi do slivanja sekreta iz nosa u ždrelo, češe noću i prilikom ležanja; |
Akutna upala ždrela i krajnika (faringitis i akutni tonzilitis) | bolno ždrelo; grebanje u ždrelu; otežano gutanje; teranje na kašalj; crveno ždrelo i krajnici ili bela naslaga na njima; često povraćanje i bol u želucu; |
Akutna upala ušiju (otitis) – najčešća upala srednjeg uha | curenje ili ne iz uha; bolovi u uhu, lošiji sluh; |
Akutna upala ždrela (laringitis) | Promuklost; ponekad gubitak glasa; kašalj poput laveža; zadihanost i šuštanje pri udisanju; gušenje; |
Akutna upala epiglotisa/poklopca (epiglotitis) | nemogućnost gutanja; bolno ždrelo; povećana salivacija; promuklost; potreba za nagnutim položajem; zadihanost i šuštanje pri udisanju; bez kašlja; gušenje; |
Lokalni simptomi infekcija donjih disajnih puteva
Infekcije donjih disajnih puteva | Lokalni simptomi |
|---|---|
Akutna upala dušnika (traheitis) | Iritirajući kašalj; prisutan sekret koji postepeno vodi u produktivan kašalj sa sadržajem za iskašljavanje; bol i osećaj pečenja u gornjem delu grudnog koša; |
Akutna upala bronhija (bronhitis) | suv i iritirajući kašalj koji postepeno prelazi u kašalj sa sadržajem za iskašljavanje i povraćanje sekreta; kod neke dece takođe šuštanje, pištanje i kratak dah zbog suženja disajnih puteva u plućima (bronhija); udubljenje dela oko epigastrijuma; međurebarnog prostora i jugularnog (vratnog) udubljenja, osećaj olakšanja u sedećem položaju; |
Akutna upala pluća i pleure (pneumonija i pleuritis) | suv i iritirajući kašalj koji postepeno prelazi u kašalj sa sadržajem za iskašljavanje i povraćanje sekreta; bol u grudnom košu; duboko disanje ublažava bol na zahvaćenoj strani grudnog koša; zadihanost; opšte stanje umora; |
Kako možemo sprečiti infekcije disajnih puteva?
Jedan od osnovnih načina sprečavanja infekcija disajnih puteva jeste zdrava ishrana – unos dovoljne količine tečnosti, namirnica bogatih vitaminima, mineralima, namirnice koje sadrže vlakna, kao i namirnica koje sadrže malo masnoće, šećera i veštačkih aroma.
Važnu ulogu ima i dovoljna fizička aktivnost dece (različiti sportovi, na primer plivanje, vožnja bicikla, trčanje i pešačenje), dovoljno sna i redovan boravak na svežem vazduhu. Koristan je i boravak dece na moru.
U borbi za sprečavanje infekcija veoma je važna briga o ličnoj higijeni i jačanje fizičke otpornosti, na primer naizmenično tuširanje toplom i hladnom vodom, povremeni boravak u sauni, odeća prilagođena godišnjem dobu i spavanje pored otvorenog prozora.
Osim fizičke kondicije i dobrog psihičkog zdravlja važno je i izbegavati stresne faktore koji bi mogli da negativno utiču na odbrambeni sistem. Potrebno je voditi računa o provetravanju, odgovarajućoj temperaturi i stepenu vlage u stambenim prostorijama, što manje prašine i upotrebe klima uređaja, kao i zabranu pušenja u blizini deteta.
U vreme kada su infekcije disajnih puteva češće, treba izbegavati prostorije u kojima se zadržava mnogo ljudi i potrebno je uzimati što više vitamina i prirodnih sastojaka koji podstiču imuni sistem. Od gripa se možemo zaštititi vakcinisanjem. Za podsticanje fizičke otpornosti dece koja često oboljevaju od infekcija disajnih puteva možemo upotrebiti dodatke ishrani koji aktiviraju imuni sistem, posebno dodatke iz prirodnih izvora.
Učestale infekcije disajnih puteva i normalna stopa oboljevanja dece
Infekcije disajnih puteva spadaju u najčešće bolesti u detinjstvu. Od učestalih infekcija disajnih puteva oboljeva 6–10 odsto dece do šeste godine života. Poznata su dva perioda u kome su pojave infekcija najčešće:
- starost 6–12 meseci – dete je »potrošilo« zaštitna antitela koja je dobilo od majke pre rođenja, a svoja još nije u potpunosti razvilo
- prvi kontakt deteta sa decom u grupi (vrtić, škola) – visoka izloženost različitim zaraznim bolestima zbog druge dece u grupi
Deca do pete godine života oboljevaju pre svega od virusnih infekcija. Nakon polaska u školu prevladavaju bakterijske infekcije.
Učestale infekcije disajnih puteva u praksi su veoma česte. To su prvenstveno infekcije gornjih disajnih puteva (nazalnih i paranazalnih sinusa, srednjeg uha, krajnika i ždrela), a infekcije donjih disajnih puteva pogađaju približno 10 do 30 odsto dece.
Učestale, ali blage infekcije – posebno infekcije gornjih disajnih puteva (npr. obična prehlada) – u detinjstvu su česte i kod većine dece ne zahtevaju dodatni lekarski pregled.
“Fiziološka” faza oboljevanja kod dece
Mlađa deca (1–5 godina) | 6–8 epizoda infekcija disajnih puteva sa blagim tokom, dobra reakcija na klasično lečenje u jesenjim i zimskim mesecima |
Starija deca (6–12 godina) | 2–4 epizode infekcija disajnih puteva sa blagim tokom, dobra reakcija na klasično lečenje u jesenjim i zimskim mesecima |
Kako možemo uticati na imuni sistem u detinjstvu?
Danas možemo na više načina uticati na dobar rad imunog sistema u detinjstvu. Reč je pre svega o aktivnim sastojcima koji deluju na detetov imuni sistem na različitim nivoima. To su proizvodi koji su dostupni bez recepta ili preparati koje propiše lekar. Mnogi imaju dokazan uticaj na infekcije disajnih puteva.
Najznačajniji aktivni sastojci sa povoljnim efektom na imuni sistem koji se mogu nabaviti u Srbiji:
- Bakterijski imunomodulatori: To su materije sa bakterijskim sastojcima koje najčešće uzrokuju infekcije disajnih puteva. Ti lekovi se često upotrebljavaju za lečenje učestalih infekcija disajnih puteva, ali se ne mogu biti preporuka svoj deci koja su sklona infekcijama. Mogu se dobiti samo na recept, a njihova upotreba zasniva se na preporuci specijaliste nakon detaljnog pregleda.
- Biološki aktivni polisaharidi (beta-glukani): To su grupe veoma efikasnih prirodnih materija koji su strukturni elementi ćelijskih zidova kod gljiva i nekih biljaka. U crevima deluju lokalno, aktiviraju ćelije imunog sistema i podstiču njegov rad. Jedan od najprepoznatljivijih proizvoda za decu na srpskom tržištu je Imunoglukan P4H.
- Probiotici i prebiotici: Probiotici su živi mikroorganizmi koji stvaraju odgovarajuću mikrofloru u crevima. Prebiotici su nesvarljive materije koje podstiču razmnožavanje korisnih bakterija koje su redovno prisutne u crevima. Na imuni sistem deluju direktno i indirektno.
- Proizvodi na bazi ehinaceje: Ti proizvodi uzimaju se pre svega kod akutnih infekcija jer je njihov preventivni efekat na učestale infekcije ograničen. Dugotrajna upotreba tih proizvoda se ne preporučuje.
- Kolostrum: S obzirom da je raznovrsnog i dragocenog sastava, kolostrum je nezamenljiv životni saputnik za rast, vitalnost i zdravlje. Sadrži imune faktore i faktore rasta, aminokiseline, minerale i vitamine.
- Minerali (naročito cink i selen): Sadržaj cinka i selena u namirnicama dokazano utiče na optimalan rad imunog sistema.
- Vitamini (vitamini C, A i E): Vitamin C ima i važnu ulogu u lečenju akutnih i učestalih infekcija disajnih puteva. Sinergijski efekat vitamina C i glukana (Imunoglukan P4H) jača imuni sistem.
Preuzeto od: Pleuran, Vodič za roditelje
